İdxal azalır, qiymətlər qalxır: 2026-cı ilin ilk yarısında bazarda nə baş verir?

Azərbaycan avtomobil bazarında 2026-cı ilin ilk yarısı əvvəlki illərdən fərqli bir mənzərə yaradıb: idxal həcmi kəskin azalıb, ikinci əl bazarında isə qiymətlər eyni sürətlə yuxarı qalxıb. Rəqəmlər aydın göstərir ki, bu, təsadüfi dalğalanma deyil, bir neçə amilin üst-üstə düşdüyü davamlı bir trenddir.

Rəqəmlər nə deyir?

Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycana 675,9 milyon dollar dəyərində 33 772 avtomobil idxal edilib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə miqdar baxımından 35%, dəyər baxımından isə 30% azalma deməkdir. Xüsusilə minik avtomobillərinin idxalı daha kəskin düşüb — 47 199-dan 29 637-yə, yəni 37,2% azalıb.

Bu azalmanın arxasında nə dayanır?

Bir neçə amil eyni vaxtda təsir göstərir:

• Hibrid avtomobillərin ƏDV güzəştinin bitməsi — 2026-cı il yanvarın 1-dən qüvvəyə minib və idxal xərclərini artırıb
• 7 yaşdan yuxarı avtomobillər üçün aksiz artımı — benzin mühərrikli avtomobillərə 1,5, dizel mühərriklilərə isə 2 dəfə yüksəldici əmsal tətbiq olunur
• Gürcüstandan re-eksport axınının azalması — bölgənin əsas tranzit mərkəzi olan Gürcüstanda köhnə avtomobillərin idxalına məhdudiyyət müzakirələri gedir, bu da regional təchizatı daraldır
• Qlobal tədarük zənciri təzyiqləri — istehsal xərclərinin artması yeni avtomobillərin qiymətinə də təsir edir

Nəticə: ikinci əl bazarında bahalaşma

Bazar eksperti Elnar Rzayevin Report.az-a açıqlamasına görə, ikinci əl avtomobillərin qiymətlərində 15-25% artım qeydə alınıb — ən çox populyar marka və modellərdə bu faiz daha yüksəkdir. Ən çox bahalaşan seqmentlər sırasında ekonom sinif sedanlar, 2012-2018-ci il buraxılışlı ikinci əl avtomobillər və SUV modelləri yer alır. Lüks seqmentdə isə artım 10-15% səviyyəsindədir.

Bu, sizin üçün nə deməkdir?

Yerli bazarda təklif azaldıqca və qiymətlər qalxdıqca, iki əsas yol qalır: ya bahalaşan yerli bazarda gözləmək, ya da birbaşa ABŞ hərraclarından (Copart, IAAI) idxal etməklə bu qiymət artımının qarşısını almaq. İkinci yol daha sərfəli görünsə də, qiymətlər yüksəldikcə səhv seçimin dəyəri də artır — əvvəllər kiçik itki sayıla biləcək bir problem, indi daha böyük məbləğ deməkdir.

Buna görə, hərraca təklif verməzdən əvvəl tam VIN hesabatı əldə etmək, gözlənilən gömrük xərclərini əvvəlcədən dəqiq hesablamaq və avtomobilin real vəziyyətini yoxlamaq — bazarın bu dövründə hər zamankindən daha çox əhəmiyyət daşıyır.

Nəticə

2026-cı ilin ilk yarısı Azərbaycan avtomobil bazarı üçün aydın bir siqnal verir: idxal azalır, yerli bazarda rəqabət və qiymətlər artır. Bu şəraitdə məlumatlı qərar vermək — həm maliyyə, həm də vaxt baxımından — əvvəlkindən daha dəyərlidir.