Gətirdiyiniz avtomobili qeydiyyata necə almaq olar: 2026-cı ildə texniki baxış addım-addım

Avtomobili ABŞ hərracından alıb Azərbaycana gətirmək və gömrük rəsmiləşdirməsindən keçirmək böyük işin yalnız bir hissəsidir. Avtomobili faktiki olaraq yollarda sürməzdən əvvəl, onu Dövlət Yol Polisi İdarəsində (DYP) qeydiyyata almalı və texniki baxışdan keçirməlisiniz. Bu mərhələdə diqqətsizlik göstərənlər üçün gözlənilməz maneələr yarana bilər — xüsusilə şassi (VIN), mühərrik və ban nömrələri sənədlərlə üst-üstə düşmədikdə.

Qeydiyyat zamanı nə yoxlanılır?

İlk dövlət qeydiyyatı zamanı avtomobil mütləq texniki müayinədən keçirilir. Bunun əsas məqsədi sadədir: avtomobilin mühərrik, ban və şassi nömrələrini, habelə rəngini təqdim olunan sənədlərlə (idxal sənədləri, gömrük bəyannaməsi, əvvəlki qeydiyyat sənədləri) tutuşdurmaqdır. Əgər bu nömrələrdə saxtakarlıq əlaməti aşkar edilərsə və ya onlar sənədlərə uyğun gəlməzsə, avtomobil və sənədlər saxlanılır və əlavə yoxlama aparılır — bu, qeydiyyat prosesini həftələrlə uzada bilər.

Məhz buna görə, hərraca təklif verməzdən əvvəl VIN hesabatı vasitəsilə avtomobilin rəsmi qeydlərdə göstərilən VIN-inin, ilinin və modelinin uyğunluğunu yoxlamaq sadəcə "əlavə ehtiyat" deyil — qeydiyyat mərhələsində problemsiz keçidin praktiki zəmanətidir.

Texniki baxış nə vaxt tələb olunur?

2026-cı ilə aid qüvvədə olan qaydalara əsasən, dövri texniki baxışın tezliyi avtomobilin istehsal ilindən asılıdır:

• 0–5 il: tam azaddır, diaqnostikaya ehtiyac yoxdur
• 5–10 il: hər 2 ildə bir dəfə
• 10 ildən yuxarı: hər il

Növbəti texniki baxışın tarixindən 20 gün ərzində baxışdan keçirilməməsi İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 339.1-1-ci maddəsinə əsasən 50 manat cərimə ilə nəticələnir. 2026-cı ildə proses tam rəqəmsallaşıb — kağız talon və şüşəaltı nişanlar tarixə qovuşub, sistem birbaşa DYP-nin elektron bazası və müşahidə kameraları ilə inteqrasiya olunub, yəni müddətin ötməsi avtomatik aşkarlanır.

Rüsumlar nə qədərdir?

• Dövlət rüsumu: minik avtomobilləri üçün 30 AZN (motosiklet və qoşqular üçün 15 AZN)
• Utilizasiya haqqı: 2024-cü il fevralın 1-dən əlavə tələb olunur, avtomobilin yaşına görə dəyişir (təxminən 10–40 AZN aralığında) və "Tullantılar haqqında" qanuna əsaslanır — bu, yol polisinə deyil, utilizasiya fonduna yönəlir

Yəni ilk qeydiyyat zamanı gömrük ödənişlərindən (bax: gömrük kalkulyatoru) əlavə olaraq bu iki rüsumu da büdcənizə daxil etməyi unutmayın.

Lazım olan sənədlər

• Avtomobilin texniki pasportu və ya qeydiyyat şəhadətnaməsi
• Gömrük bəyannaməsi (idxal sənədləri)
• Sürücülük vəsiqəsi
• İcbari sığorta şəhadətnaməsi
• Tibb çantası, yanğınsöndürən və qəza-dayanma nişanının mövcudluğu (baxış zamanı fiziki olaraq yoxlanılır)

Ən çox rast gəlinən problem: nömrə uyğunsuzluğu

ABŞ hərraclarından gətirilən avtomobillərdə ən çox rast gəlinən qeydiyyat problemi — VIN, mühərrik və ya şassi nömrəsinin sənədlərdə göstəriləndən fərqlənməsidir. Bu, adətən qəsdən edilən saxtakarlıqdan çox, natamam və ya səhv köçürülmüş sənədlərdən qaynaqlanır, amma nəticə eynidir: avtomobil saxlanılır və əlavə araşdırma tələb olunur. VIN-i əvvəlcədən yoxlamaq və hesabatdakı nömrənin fiziki avtomobildəki nömrə ilə tam üst-üstə düşdüyünə əmin olmaq, bu cür gecikmələrin qarşısını almağın ən sadə yoludur.

Nəticə

Gömrükdən keçmək yalnız yolun yarısıdır. DYP-də uğurlu qeydiyyat üçün sənədlərin tam və dəqiq olması, nömrələrin uyğunluğu və texniki baxış cədvəlinin izlənməsi vacibdir. Bu addımları əvvəlcədən planlaşdırmaq, həm vaxt, həm də əlavə cərimə xərclərindən qorunmağa kömək edir.