Copart yoxsa IAAI? 2026-cı ildə hansı hərracı seçməlisiniz

Amerikadan avtomobil gətirmək istəyən demək olar hər kəs eyni sualla üzləşir: Copart, yoxsa IAAI? Hər iki platforma ölkənin ən böyük iki hərrac şəbəkəsidir və hər ikisində minlərlə avtomobil hər gün satışa çıxır. Amma onların iş prinsipi, komissiya strukturu və satılan avtomobillərin xarakteri fərqlidir — və bu fərq sizin real büdcənizə birbaşa təsir edir.

Nə qədər fərqli avtomobil təklif edirlər?

2026-cı ilin müqayisəli məlumatlarına görə, Copart ildə təxminən 4 milyon avtomobili satışa çıxarır və çeşidi kifayət qədər genişdir: "salvage" (qəzalı), "clean title" (təmiz sənəd), lizinqdən qayıdan və diler stoku avtomobillər bir yerdədir. Copart-da həmçinin "Pure Sale" adlanan, minimum qiymət həddi olmayan satış statusu da mövcuddur — yəni ən yüksək təklif kimin olarsa, avtomobil ona gedir.

IAAI isə ildə təxminən 2,5 milyon avtomobil satır və çeşidin böyük əksəriyyəti sığorta şirkətlərinin "total loss" elan etdiyi avtomobillərdir. Bunun müsbət tərəfi ondadır ki, IAAI elanlarında adətən daha ətraflı zədə hesabatı olur — bu, uzaqdan alış edən Azərbaycanlı alıcı üçün faydalıdır, çünki avtomobili canlı görmək mümkün deyil.

Üzvlük və giriş şərtləri

Hər iki platforma birbaşa fiziki şəxslərə deyil, əsasən lisenziyalı dilerlərə açıqdır (bu barədə ətraflı əsas səhifəmizdə də yazmışıq). Fərdi alıcı adətən broker vasitəsilə qeydiyyatdan keçir:

• Copart — birbaşa üzvlük tələb olunur, lakin broker vasitəsilə giriş bu tələbi praktiki olaraq aradan qaldırır və çox vaxt logistika da eyni şirkət tərəfindən idarə olunur.
• IAAI — fərdi (public) alıcılar üçün illik təxminən 200 dollar üzvlük haqqı tələb olunur, broker istifadə etsəniz belə bəzi hallarda bu şərt qalır.

Komissiya strukturu: qazanılan qiymət son qiymət deyil

Hər iki hərracda ən çox unudulan məqam budur: ekranda gördüyünüz "qazanılan təklif" heç də ödəyəcəyiniz son məbləğ deyil. 2026-cı ilə aid bir müqayisəyə görə, təxminən 5.000 dollarlıq orta qiymətli bir avtomobildə əlavə xərclər (alıcı komissiyası, qapı haqqı, internet hərrac haqqı, sənəd haqqı və s.) ümumi məbləği daşınmadan əvvəl belə 5.650–5.820 dollara qədər qaldıra bilər. Başqa sözlə, "təmiz" qazanılan qiymətin üzərinə 13–16% əlavə xərc gəlməsi adi haldır. Bu xərcləri əvvəlcədən nəzərə almadan büdcə qurmaq, Amerika hərraclarından maşın gətirənlərin ən çox etdiyi səhvdir.

Hansı platformanı seçməli?

Tək "düzgün" cavab yoxdur — seçim axtardığınız avtomobilin növündən asılıdır:

• Daha geniş çeşid və rezervsiz satış imkanı axtarırsınızsa, Copart daha çox seçim təklif edir.
• Daha ətraflı zədə sənədləşməsi olan, sığorta mənşəli avtomobillər axtarırsınızsa, IAAI daha çox məlumat verir.

Hansını seçsəniz seçin, təklif verməzdən əvvəl avtomobilin VIN kodunu mütləq yoxlayın — elandakı qısa təsvir heç vaxt tam mənzərəni vermir. VIN hesabatının necə göründüyünü nümunə hesabatımızda görə bilərsiniz.

Nəticə

Copart və IAAI arasında seçim son nəticədə strategiya məsələsidir: geniş çeşid və rezervsiz satışlar, yoxsa daha ətraflı zədə hesabatı olan sığorta avtomobilləri. Hər iki halda əlavə komissiyaları əvvəlcədən hesablamaq və VIN yoxlamasını bidding-dən əvvəl etmək — uğurlu idxalın iki əsas şərtidir.